‘Crossover’, nieuwe vorm van samenwerken

kruising railsCrossover is het nieuwe samenwerken. Over de grenzen van de eigen sector heen ontstaan de innovaties. In deze blog geef ik drie voorbeelden en zeven lessen.

Innovatie is gebaat bij het opengooien van luiken; zowel van de organisatie als die in je hoofd. Het is verfrissend af en toe andere perspectieven en inzichten binnen te laten in vastgeroeste denkkaders.

Een manier om de luiken open te gooien is samenwerking te zoeken met mensen en organisaties die out of your box staan.

Samenwerking over de grenzen van de eigen organisatie komt al vaak voor, maar samenwerking over de grenzen van je eigen sector of branche heen (crosssectoraal, intersectoraal of kort ‘crossovers’) vind je nog zelden. Het blijkt nog moeilijk van je eiland af te komen.

Toch ontspruiten er de laatste tijd wel steeds meer spannende combinaties tussen verschillende sectoren. Daaruit komt ook de innovatie voort.

Drie voorbeelden: chirurgen die gamen
Vorige week donderdag passeerde een aantal de revue in Pakhuis De Zwijger in Amsterdam. Daar was een bijeenkomst over crossovers met de creatieve sector – het brede amalgaam van vormgevers, game-ontwikkelaars, mode-ontwerpers, architecten, kunstenaars etc.

Het zijn immers de creatieve geesten die kunnen helpen om jouw perceptie van de werkelijkheid te draaien.

Ik geef een drie voorbeelden van succesvolle kruisbestuivingen:
1. Chirurgen en chirurgen-in-opleiding van het Universitair Medisch Centrum Groningen zochten naar een manier om eenvoudiger te oefenen met laparoscopie, dat is opereren aan de hand van camerabeelden via een klein gaatjes in de buik. De dure simulatoren die het ziekenhuis had aangeschaft, werden nauwelijks gebruikt. Een chirurg en een educatief specialist bedachten een trainingsgame die chirurgen thuis op de computer konden spelen. Dat bleek populairder. De game leerde hen de precisie die nodig is bij operaties. Een klassiek componist zorgde voor de soundtrack bij het computerspel. Het leidde tot een veel goedkopere en leukere manier van trainen. De crossover van chirurgen, een educatief specialist en game-ontwikkelaars (en de componist) werd een succes.

2. Modetechnologe Marina Toeters bedacht een jurk die stroom opwekt om bijvoorbeeld je smartphone op te laden. Dat gebeurt met behulp van een glasvezeldraad die wordt geïntegreerd in de kleding. Deze innovatie was haar alleen nooit gelukt. Zij zocht samenwerking met textielontwerpers, een breibedrijf en techneuten.

3. Diverse partijen in de publieke sector in Hilversum werken op een onorthodoxe manier samen om de kwaliteit van ouderenzorg en geestelijke gezondheidszorg te verbeteren. Uitgangspunt bij deze crossover tussen zorginstellingen, scholen, de openbare bibliotheek, de gemeente etc. is niet: ‘Wij hebben een probleem!’ Uitgangspunt is: ‘Iedereen is deel van de oplossing.’ En ontstaan verrassende nieuwe initiatieven.

Crossover samenwerken is een zoektocht

Wat is er nodig voor crossovers?
Wat is er nodig om überhaupt partijen samen te laten werken die totaal anders in het leven staan, die in eerste instantie niets van elkaar begrijpen? Wat moeten tuinders met designers, goede doelen met bedrijfsleven, banken met kunstenaars, chirurgen met game-ontwikkelaars?

Er ontstaan verrassende combinaties. Maar eenvoudig is het niet. In De Zwijger werden een paar lessen getrokken (en ik voeg er een paar aan toe):

- a – Wees nieuwsgierig en probeer je te verplaatsen in de andere partij. Laat je niet afleiden door je vooroordelen. Het is zelfs raadzaam die vooroordelen naar elkaar gewoon maar uit te spreken (en erom te lachen!).

- b – Samenwerken gaat om vertrouwen. Daar moet je in investeren. Denk dus niet dat je er na een keer kennismaken bent.

- c – Samenwerken is ook een zoektocht. Elkaar (leren) begrijpen en elkaars probleem begrijpen zijn in eerste instantie veel belangrijker dan een resultaat. Wie te snel op zoek gaat naar resultaat, sluit de diepere kennismaking te snel af.

- d – Zoek in eerste instantie naar het waarom van de samenwerking. Als je de partijen dat helder hebben, is de volgende stap naar het hoe en het wat een stuk gemakkelijker.

- e -Waak ervoor een discussie aan te gaan over het eigen gelijk (profit vs non-profit bijvoorbeeld). Het is een dialoog!

- f – Als je werkt met creatievelingen, haal ze dan niet binnen als een soort loodgieter om een klusje te doen. Sta open voor wat er komen gaat. Ga gelijkwaardig op zoek een antwoord op een vraagstelling.

- g – Laat het proces faciliteren. Een neutrale derde partij kan helpen het proces op gang te brengen.

Lange adem

Overbodig te zeggen na bovenstaande, maar cross-sectoraal samenwerken is een lang proces.

In de praktijk blijkt het nog lastig partijen in andere sectoren te vinden om mee samen te werken. Al zijn er steeds meer initiatieven die de verschillende disciplines bij elkaar brengen.

Syntens, Picnic, Clicknl, Federatie Dutch Creative Industries (FDCI) en Stimuleringsfonds Creatieve Industrie stimuleren crossover werken met de creatieve industrie. Zij hebben er het boekje ‘Crossover Works’ over geschreven dat je hier kunt downloaden.

Ook de Keukentafelsessies die 180° Innovatie organiseert hebben tot doel het crossover denken te bevorderen.

(Overigens organiseer ik op 10 oktober 2013 in kader van de bijeenkomst ‘Partos Plaza’ een workshop over ‘crossover samenwerken’. Dat vindt plaats in het Dialogue House in Amsterdam Zuidoost. De organisator van Partos Plaza is Partos, de branchevereniging van ontwikkelingsorganisaties. Ook die branche is op zoek naar nieuwe wegen en andere vormen van samenwerking. Partos Plaza staat in het teken van dat samenwerken.)

Social Share

Related Posts

Leave a reply