Innovatie in Zuid-Sudan: vijf lessen

‘Als we nu eens tablets met lesmateriaal naar Zuid-Sudan sturen, dan kunnen de leraren daar beter onderwijs geven en leren de kinderen meer’. De iPad was net op de markt verschenen toen een medewerker van War Child het wilde idee opperde om met de nieuwste technologie de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren in een gebied zonder internet waar stampen dé gangbare lesmethode was. Ruim drie jaar later wordt het innovatieve project opgeschaald naar drie andere provincies.

De afgelopen week heb ik dit project met een aantal sleutelpersonen besproken om te zien wat er qua innovatie van valt te leren. Hieronder een paar lessen.

1. Ga gewoon beginnen! Zet de eerste stap. Probeer het uit.

Het begon al vóór de tablets. Het project was nooit van de grond gekomen als er niet die ene persoon was die in 2005 de stoute schoenen aantrok nadat hij dit bericht op Nu.nl las: ‘Jongeren verlengen hun vakantieliefde door internet’.

Als internet jongeren met elkaar verbindt, dacht hij, waarom kan dat dan niet met voormalige kindsoldaten in Noord-Uganda. Die kids willen ook wel eens chatten met jongeren uit andere delen van de wereld. Zo kunnen zij hun verhaal vertellen en zich minder van de wereld verlaten voelen.

Hij toog met zijn verhaal naar telecomprovider Orange, de voorloper van T-Mobile, waar de CFO direct enthousiast wilde meewerken. Hij liet acht satelliettelefoons naar Uganda sturen. Die beslissing gaf onder non-profits flink wat discussie (wat kost dat wel niet..), maar feit was wel dat er wat begon te bewegen.

Deze ervaring leidde ertoe dat een coalitie van partijen (waaronder dus T-Mobile, War Child, TNO en Buitenlandse Zaken) besloten budget vrij te maken voor innovatieve projecten in Afrika.

2. Je hebt een ‘innovatieheld’ nodig , iemand die met het doel voor ogen blijft doorzetten.

Enkele jaren later ontstaat dan het idee om tablets te gebruiken om het belabberde niveau van lesgeven op te krikken. De tablets kunnen regelmatig worden ge-upload met nieuw educatief materiaal. Al zal er iemand voor langs de dorpen moeten gaan of zullen de docenten naar de stad moeten reizen, want in de dorpen zelf is nog geen verbinding.

Eén medewerker ging volledig voor het idee. Het vereiste doorzettingsvermogen. Want organisaties die niet met innovatie werken begrijpen ‘grote’ ideeën niet. Je moet daarom tegen de stroom van een organisatie durven ingaan, de regels buigen, de procedures omzeilen, geduld hebben en de weerstand weerstaan. Collega’s zijn meestal enthousiast over een leuk idee, maar als ze terug zijn achter hun bureau wachten weer de e-mail, de urgente zaken, de volle agenda’s en de volgende vergadering.

Innovatie, delen, crossoversInnovatie, delen, crossoversInnovatie, Peter, delen, crossoversInnovatie, Peter, delen, crossoversVoor dit project moesten er ook steeds weer kleine beetjes extra budget bevochten worden om een volgende stap te kunnen zetten. Een goed idee is slechts 5 procent van de innovatie, de rest is hard zwoegen. En als je wanhoopt, kijk je even naar het plaatje bij deze tekst. Organisaties zijn vaak zo bezig met denken en plannen dat we vergeten te realiseren dat de wereld om ons heen is veranderd.

Een van mijn favoriete verhalen in dit opzicht is die van een oud-collega die in 1997 voorstelde iedereen binnen zijn organisatie een eigen e-mailadres te geven. Hij werd uitgelachen: ‘E-mail? Kom op man, we hebben toch een fax!’

3. Deel je idee met zoveel mogelijk mensen. Houd het niet voor jezelf. Neem mensen mee op je reis.

De bovenstaande medewerker sprak met iedereen die hij ontmoette over zijn idee. De feedback bracht hem andere inzichten en nieuwe mogelijkheden. Verkondig het ‘luid, maar bescheiden’, zoals hij zei. Er is nog niets, behalve je enthousiasme voor een idee. Neem mensen daarin mee, zeker uit het management en de directie.

4. Werk samen met onverwachte partijen. Maak crossovers!

De diversiteit van gedachten en ervaringen is onmisbaar voor innovatie. Om een tunnelvisie te vermijden heb je verschillende perspectieven op een idee nodig. In deze coalitie waren het vreemde bedgenoten. Om daarmee samen te werken moet je wel bouwen aan vertrouwen, open durven zijn, goede afspraken maken over verantwoordelijkheden, dezelfde taal spreken en één doel voor ogen hebben.

‘We haatten elkaar in het begin’, vertelde een medewerker. Zoek daarom naar zaken die binden en energie geven, naar de leuke ervaringen. Laat het vooral geen verplichting zijn!

5. Betrek je doelgroep.

Hoewel in dit project de docenten en de leerlingen in Zuid-Sudan eerder testers zijn dan mede-eigenaren, is het wel van belang de doelgroep te betrekken als co-creators, mede-eigenaren, mede-ontwikkelaars, mede-ontwerpers van het idee en mede-uitvoerders. Niemand weet immers zo goed hoe iets werkt als de doelgroep zelf.

– – 

Het project is uitgevoerd in een coalitie van drie non-profits (War Child, Child HelpLine International en Free Press Unlimited) en kennisinstituut TNO. Zij kregen geld van het ministerie van Buitenlandse Zaken om innovatieve projecten in ontwikkelingslanden van de grond te krijgen. Voor bovenstaand beschreven project is later een aantal andere organisaties, waaronder Unicef, aangesloten. 

Disclosure: Sinds december 2013 werk ik als innovatiemanager bij War Child. Ik heb hier niet gekeken naar de kwaliteit van het project (het verkeert nog in een pilotfase), maar louter naar de lessen voor innovatie.

(Dit bericht verscheen eerder ook op www.changeinbusiness.nl)

Social Share

Related Posts

Leave a reply